حسن حسن زاده آملى
82
طب و طبيب و تشريح ( فارسى )
مىشود ، و مانند ساير اعضاء ، حىّ به حيات بدن است و ديگر اطلاق ميته بر آن عضو صادق نيست . نگارنده گويد كه مطلب فوق در جواب سئوال از پيوند اعضاء كلامى كامل و در غايت اتقان است . و لكن سؤالى ديگر در اصل جواز قطع اعضاء پيش مىآيد زيراكه در شرع از مثله انسان بلكه حيوان نهى شده است . [ مثله كردن در اسلام حرام است ] در نهج البلاغة و در بسيارى از جوامع و مصادر روائى فريقين در ذيل وصيّت حضرت امام امير المؤمنين على عليه السّلام به فرزندانش امام حسن و امام حسين عليهما السلام ، پس از ضربت خوردنش از ابن ملجم ، آمده است كه : « أ لا لا يقتلنّ بى إلّا قاتلى . انظروا إذا أنا متّ من ضربته هذه فاضربوه ضربة بضربة . و لا يمثل بالرّجل فإنّى سمعت رسول الله - صلّى اللّه عليه و سلّم - يقول : إيّاكم و المثلة و لو كان بالكلب العقور » « 1 » . ترجمه : آگاه باشيد كه به كشته شدن من نبايد كسى - بجز كشنده من - كشته شود . پس بزنيد او را ( قاتل مرا ) يك بار زدنى در ازاى يك بار زدنش ( يك ضربت شمشير در مقابل يك ضربت شمشيرش . ) و آن مرد ( يعنى ابن ملجم ) نبايد مثله بشود ، زيراكه از رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - شنيدم كه فرمود : از مثله حذر كنيد اگرچه به سگ گزنده باشد . ابن ابى الحديد در پايان شرح همين وصيّت از رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - روايت نقل كرده است كه فرمود : « لا مثله ، المثله حرام » « 2 » . و بدين مفاد و مضمون در نهى از مثله ، روايات ديگر نيز در جوامع روائى
--> ( 1 ) - نهج البلاغة - بند 47 از قسم دوم در كتب و وصاياى آن حضرت عليه السّلام . ( 2 ) - شرح ابن ابى الحديد ، ط 1 ، چاپ سنگى رحلى ص 313 .